RỐI LOẠN GIẤC NGỦ

Trong điều trị ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn (OSA) bằng CPAP, bác sĩ đôi khi ghi nhận một tình huống trái ngược: CPAP đã làm đường thở thông và giảm các cơn tắc nghẽn, nhưng dữ liệu theo dõi lại xuất hiện các cơn ngưng thở kiểu trung ương (đường thở vẫn mở, nhưng nỗ lực thở giảm hoặc mất).

Trên lâm sàng, nhiều người mô tả một trạng thái rất đặc trưng: ban ngày thì mệt rã rời và buồn ngủ, nhưng khi nằm xuống lại tỉnh táo bất thường, tim đập nhanh, lo lắng dâng lên và rất khó vào giấc. Hiện tượng này thường được gọi là “wired but tired”.

Nghiến răng khi ngủ là tình trạng các cơ nhai được kích hoạt khi ngủ, khiến người bệnh nghiến hoặc siết chặt răng. Tình trạng này có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Phần lớn người bệnh không có triệu chứng rõ, nhưng nghiến răng thường xuyên có thể trở nên có ý nghĩa lâm sàng khi nó làm gián đoạn giấc ngủ, gây mòn răng hoặc gây khó chịu vùng hàm.

Lệch múi giờ (jet lag/jet lag disorder) là tình trạng rối loạn nhịp sinh học thường gặp sau khi di chuyển nhanh qua nhiều múi giờ. Jet lag có thể làm giấc ngủ bị xáo trộn, gây buồn ngủ ban ngày và ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc. Nội dung dưới đây tập trung vào cơ chế, biểu hiện lâm sàng và các biện pháp giảm jet lag dựa trên điều chỉnh giấc ngủ – ánh sáng – thói quen sinh hoạt.

Môi trường bệnh viện tập trung vào chăm sóc bệnh lý cấp tính. Tuy nhiên, môi trường này thường làm yếu tố giấc ngủ bị xem nhẹ, trong khi giấc ngủ giữ vai trò quan trọng đối với phục hồi thể chất và tinh thần. Ở nhóm người bệnh có nguy cơ cao mắc ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn (OSA), chất lượng giấc ngủ trong bệnh viện không chỉ quyết định mức độ thoải mái mà còn liên quan trực tiếp đến nguy cơ suy hô hấp, biến cố tim mạch và thời gian nằm viện kéo dài.
Hướng dẫn thực hành lâm sàng năm 2025 của Hội Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ (AASM) nhấn mạnh rằng giấc ngủ trong nội viện cần được chú trọng. Hướng dẫn này đặc biệt lưu ý nhóm người bệnh có nguy cơ OSA nhưng chưa được chẩn đoán hoặc chưa được điều trị đầy đủ.

Ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn (OSA) là một rối loạn hô hấp khi ngủ phổ biến. Tình trạng này thường bị bỏ sót ở người bệnh nội khoa đang điều trị nội trú. Hướng dẫn lâm sàng năm 2025 của Hội Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ (AASM) khuyến nghị chuyên gia cần lồng ghép phát hiện, điều trị và quản lý OSA vào quy trình chăm sóc nội viện một cách có hệ thống.
Một mô hình chăm sóc OSA toàn diện trong nội viện có thể mang lại nhiều lợi ích. Mô hình này giúp phát hiện sớm người bệnh nguy cơ cao, hỗ trợ can thiệp kịp thời và tăng khả năng duy trì điều trị sau xuất viện. Mô hình này cũng có thể góp phần giảm tái nhập viện, biến chứng, chi phí và tử vong ở một số nhóm người bệnh.